انجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220251116_Zist_Sepehr_Vol.18_No.2_Summer2025_Full_Textنسخه کامل - فصلنامه زیست سپهر، دوره 18، شماره تابستان 14041125104644FAJournal Article14040825--https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_104644_dcda96b51285bdcd4bb2e4c3869dc0f3.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823The Environmental Dimension of National Spatial Planning Orientationsجایگاه محیطزیست در جهتگیریهای ملی آمایش سرزمین616104461FAفرنوشعطار صحراگردگروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانافشیندانه کارعضو هیأت علمی دانشگاه تهرانJournal Article20251103Today, the importance of environmental issues and the need for efforts toward its conservation, restoration, and rehabilitation are widely recognized. In this regard, overarching documents can play a crucial role in supporting environmental researchers, experts, and activists in achieving the goals of environmental conservation, sustainable development, and integrated management of the environment and the land. The Supreme Council for Spatial Planning, based on Paragraph A of Article 32 of the Law on Permanent Provisions of the Country’s (Iran’s) Development Programs, approved the National Spatial Planning Orientation Document in its session dated 2017/07/24. This document is organized in 4 articles and 84 paragraphs, in which 56 statements address issues related to the environment and natural resources. The most important issues examined in this document include sustainable land management and spatial planning, balanced, consistent, compatible, and sustainable development and utilization, water resources management and water security, governance of natural resources and the environment, sea-based development, conservation of natural resources and the environment, assessment of ecological capacity and natural Potential, balanced and consistent development of settlements and population, watershed management and management of surface water resources, and coastal management.امروزه اهمیت موضوع محیطزیست و تلاش برای حفظ، احیا و بازسازی آن برای همه آشکار است و همچنین در این زمینه پشتوانههایی همچون اسناد فرادست میتواند یاریدهنده پژوهشگران، فعالان و کنشگران این حوزه جهت دستیابی به اهداف حفاظتی و توسعه و مدیریت پایدار و یکپارچه محیطزیست و سرزمین باشد. شورایعالی آمایش سرزمین، به استناد بند الف ماده 32 قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور، در جلسه مورخ 02/05/1396 سند جهتگیریهای ملی آمایش سرزمین را تصویب نمود. این سند در 4 ماده و 84 بند تنظیم شده است که در 56 گزاره آن به موضوعات در زمینه محیطزیست و منابع طبیعی پرداخته شده است، اهم موضوعات مورد بررسی در این سند عبارتند از مدیریت پایدار سرزمین و آمایش سرزمین، توسعه و بهرهبرداری متعادل، متوازن، سازگار و پایدار، مدیریت منابع آب و امنیت آب، حکمرانی منابع طبیعی و محیطزیست، توسعه دریا پایه، حفاظت از منابع طبیعی و محیطزیست، ارزیابی توان اکولوژیک و استعداد طبیعی، توسعه متعادل و متوازن سکونتگاهها و جمعیت، آبخیزداری و مدیریت منابع آب سطحی و مدیریت سواحل.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_104461_20edcbdb3771eada4ebe92b7413f5e8c.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823A New Locality for the Dusky Warbler Phylloscopus fuscatus in Iranنقطه حضور جدید برای سسک تیره (Phylloscopus fuscatus) در ایران1723102243FAامیرمهدیکیخادبیرستان دوره دوم استعدادهای درخشان حضرت محمد (ص)، زاهدان، ایران.محمدامینغفاریکارشناس ارشد مدیریت جهانگردی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.
عضو باشگاه پرندهنگری ایرانیان، تهران، ایران.پرهامآذرخشدبیرستان شاهد طاهرسیما، لاهیجان، ایران.سروشسراجدبیرستان نور نیکان، تهران، ایران.Journal Article20250530Leaf warblers are one of the most challenging genera of birds to identify in the field, with 12 species reported from Iran so far. Considering the identification challenges, knowledge of their morphological characteristics and occurrence points have important implications for conservation and birdwatching. In this article, we are reporting an observation of a species of leaf warblers in Zahedan. Our investigation showed that the individual observed was a Dusky Warbler, which has only been reported once from Iran in the west of Gilan province. This warbler was identified from the images provided and national and international experts confirmed its identification. Since this species has not been reported from southeastern Iran and there is a lack of sufficient information about the distribution of this species in the country, this report is considered a new locality for the presence of this species in Iran as the first record of the species in Sistan and Baluchestan province and the second national record of the species.سسکهای برگی یکی از چالشیترین جنسهای پرندگان ایران برای شناسایی در طبیعت هستند که تاکنون ۱۲ گونه از آنها از ایران گزارش شده است. به دلیل چالش برانگیز بودن شناسایی گونههای این جنس، دانش از صفات ظاهری و نقاط حضور آنان دارای اهمیت حفاظتی و پرندهنگری است. در این مقاله مشاهده گونهای از سسکهای برگی در زاهدان گزارش شده است که بررسیها نشان داد این نمونه متعلق به گونه سسک تیره است که تاکنون یک بار در ایران و از غرب استان گیلان گزارش شده است. شناسایی این سسک از روی تصاویر تهیه شده انجام شد و به تایید متخصصان داخلی و خارجی رسید. با توجه به گزارش نشدن این گونه از جنوب شرقی ایران و کمبود اطلاعات کافی درمورد پراکنش این گونه در کشور، این گزارش، ثبت موقعیت جدیدی برای حضور این گونه در ایران به عنوان اولین ثبت گونه در استان سیستان و بلوچستان و دومین گزارش کشوری گونه محسوب میشود.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_102243_9dc2368e16e5795185224a9abde436d6.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Frog Sauna: The Key to Survival from a Deadly Fungal Infectionسونای قورباغه: کلید نجات از یک عفونت قارچی مرگبار243299598FAشروینمقصودلوگروه علوم و مهندسی محیط زیست دانشکده منابع طبیعی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج دانشگاه تهرانJournal Article20241024In recent years, scientists and environmentalists have made great efforts to protect amphibians and reduce their extinction rate. The pathogenic agent <em>Chytrid</em> is one of the most significant threats to amphibian species and has so far led to 90 of them falling into the vortex of extinction. <em>Chytrid</em> is an abbreviation for <em>chytridiomycosis</em>, a deadly disease that can cause lethargy in amphibians and stop them from eating. The results of recent studies and research indicate that a new method called “frog sauna” has been investigated in controlling this disease and creating immunity in individuals, and has shown positive results. In the frog sauna treatment method, infected individuals overcome the disease by increasing the environmental temperature, and over time they also develop stronger immunity and resistance to infection-causing agents. By placing the green and golden bell frog (<em>Litoria aurea</em>) in an environment equipped with sun-heated brick blocks, which are in fact small greenhouses, they gain the ability to recover from Chytrid, making them more resistant to the disease in the future. Scientists have now shown that small plastic-covered shelters can help frogs get warm enough to kill the fungus, thus controlling and eliminating the extinction threat in many amphibian species.طی سالهای اخیر، دانشمندان و حامیان محیطزیست در جهت حفاظت و کاهش نرخ انقراض دوزیستان تلاش بسیار کردهاند. عامل بیماریزای <em>Chytrid</em> (کیترید) یکی از مهمترین تهدیدات برای گونههای دوزیست است و تاکنون سبب قرار گرفتن 90 گونه از آنها در گرداب انقراض شدهاست. <em>Chytrid</em> مخفف <em>chytridiomycosis</em> است، یک بیماری کشنده که میتواند باعث بیحالی دوزیستان و توقف غذاخوردن آنها شود. نتایج آخرین تحقیقات و پژوهشها حاکی از آن است که روشی جدید با عنوان «سونای قورباغه» در کنترل این بیماری و ایجاد ایمنی در افراد، مورد بررسی قرار گرفته و نتایج مثبتی را در پی داشتهاست. در روش درمانی سونای قورباغه، افراد مبتلا با کمک افزایش دمای محیط بر بیماری خود غلبه نموده و در آینده و با گذشت زمان نیز در مقابل عوامل ایجاد عفونت دارای ایمنی و مقاومت بالاتری خواهند شد. با قرار دادن قورباغه زنگولهای سبز و طلایی (<em>Litoria aurea</em>) در محیطی مجهز به بلوکهای آجر گرم شده با نور خورشید که در واقع گلخانههای کوچک هستند، این توانایی به آنها داده میشود تا از کیترید بهبود یافته و آنها را در برابر بیماری در آینده مقاومتر میکند. اکنون دانشمندان نشان دادهاند که پناهگاههای کوچک با پوشش پلاستیکی میتوانند به قورباغهها کمک کنند تا آنقدر گرم شوند که قارچ را بکشند و به این ترتیب تهدید به انقراض در بسیاری از گونههای دوزیست کنترل و منتفی گردد.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_99598_bb60e870b646d5649908b2245a48acfe.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823An Overview of Coastal Ecosystem Servicesمروری بر خدمات اکوسیستمی مناطق ساحلی3342100983FAنازنینناصریدانشجوی دکترا گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهرانافشیندانه کاراستاد گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.Journal Article20250225Coastal areas, which have dual characteristics of continental and oceanic ecosystems, are among the vital areas where land, ocean/sea, river, atmosphere and living organisms converge. These areas play a fundamental role in regulating weather, conservation biodiversity, maintaining ecosystem balance and promoting sustainable socio-economic development at the regional level. Coastal areas provide a variety of services for humans from food provision, recreation and tourism to biodiversity products. Among them, most coastal ecosystems, including coral reefs and mangroves, provide a unique opportunity for education and research. In this study, a review of the types of ecosystem services in coastal ecosystems has been conducted using various research. Since these valuable ecosystems provide various services, require the economic valuation of each service in different coastal ecosystems, so that appropriate measures can be taken to conservation and preservation these ecosystems, based on their monetary value, and in coastal ecosystem management plans, using their monetary value to help conserve and compensate for damage to these ecosystems when they are damaged.مناطق ساحلی که دارای ویژگیهای دوگانه اکوسیستمهای قارهای و اقیانوسی هستند از جمله مناطق حیاتی هستند که در آن زمین، اقیانوس/ دریا، رودخانه، جو و زیستمندان همگرا میشوند. این مناطق نقش اساسی در تنظیم آبوهوا، حفاظت از تنوعزیستی، حفظ تعادل اکوسیستم و ترویج توسعه اجتماعی- اقتصادی پایدار در سطح منطقهای ایفا میکنند. مناطق ساحلی خدمات متنوعی از تأمین غذا، تفریح و گردشگری تا تولیدات تنوعزیستی برای انسان به ارمغان میآورند. در این میان اکثر اکوسیستمهای ساحلی از جمله آبسنگهای مرجانی و مانگروها موقعیت منحصربهفردی برای آموزش و پژوهش فراهم میکنند. در این مطالعه به مرور انواع خدمات اکوسیستمی در اکوسیستمهای ساحلی با بهرهگیری از پژوهشهای گوناگون پرداخته شدهاست. از آنجایی که این اکوسیستمهای ارزشمند خدمات گوناگونی را به ارمغان میآورند، مستلزم ارزشگذاری اقتصادی هر کدام از خدمتها در اکوسیستمهای مختلف ساحلی هستند تا با آگاهی از ارزش پولی آنها، برای حفاظت و حراست این اکوسیستمها اقدامات شایستهای صورت بگیرد و در برنامههای مدیریتی اکوسیستمهای ساحلی با بهرهگیری از میزان ارزش پولی آنها نسبت به حفظ و جبران خسارت در زمان آسیب به این اکوسیستمها کمک کند.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_100983_48d9055b6beaa62f0f1b9e6730748053.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Vensim Software: A Comprehensive Analysis of System Dynamics Modeling Platformنرمافزار Vensim: تحلیل جامع پلتفرم مدلسازی پویایی سیستمها4359103935FAحنانه ساداتسادات موسویگروه محیطزیست طبیعی، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانJournal Article20250926Vensim is a prominent software tool in the field of system dynamics modeling, developed by Ventana Systems, which enables users to model, simulate, and analyze complex systems in a structured manner. Utilizing causal loop diagrams and stock-and-flow models, the software facilitates the understanding of causal relationships and dynamics within multi-component systems. This comprehensive review examines the development history of Vensim, its advanced technical capabilities, its broad applications across various domains, and its comparative advantages over other similar tools. Vensim provides a diverse set of essential tools for scenario analysis, sensitivity testing, and model validation through its Reality Check feature, helping users assess the accuracy and robustness of their models and make evidence-based decisions. The software has found extensive applications in strategic management, economics, environmental studies, public health, education, and research, and has demonstrated high flexibility as a comprehensive system dynamics modeling platform. Additionally, the educational version, Vensim PLE, provides students and researchers with access to its modeling capabilities, although limitations remain regarding the learning curve and computational performance for very large models. By systematically analyzing the features, applications, and position of Vensim, this article clarifies its role within the broader landscape of system dynamics software tools and provides a comprehensive insight into the software’s advantages, limitations, and potential capabilities.Vensim یک نرمافزار برجسته در زمینه مدلسازی پویایی سیستمها است که توسط شرکت Ventana Systems توسعه یافته و به کاربران امکان میدهد تا سیستمهای پیچیده را بهصورت ساختاریافته مدلسازی، شبیهسازی و تحلیل کنند. این نرمافزار با استفاده از نمودارهای حلقه علّی و مدلهای موجودی- جریان، امکان درک روابط علّی و پویاییهای درون سیستمهای چندعاملی را فراهم میآورد. این مرور جامع، تاریخچه توسعه Vensim، قابلیتهای فنی پیشرفته آن، کاربردهای گسترده در حوزههای مختلف و مزایای مقایسهای آن نسبت به سایر ابزارهای مشابه را بررسی میکند. Vensim ابزارهای متنوع و ضروری برای تحلیل سناریو، آزمون حساسیت و اعتبارسنجی مدلها از طریق قابلیت Reality Check ارائه میدهد که به کاربران کمک میکند تا صحت و پایداری مدلهای خود را ارزیابی کنند و تصمیمات مبتنیبر شواهد بهتری اتخاذ نمایند. این نرمافزار در زمینههای مدیریت استراتژیک، اقتصاد، مطالعات محیطزیست، بهداشت و سلامت عمومی، آموزش و پژوهش کاربرد گستردهای یافته و انعطافپذیری بالای خود را بهعنوان یک پلتفرم جامع مدلسازی پویایی سیستمها نشان داده است. علاوهبر این، نسخه آموزشی Vensim PLE دسترسی به قابلیتهای مدلسازی را برای دانشجویان و پژوهشگران فراهم میکند، اگرچه محدودیتهایی از نظر منحنی یادگیری و عملکرد محاسباتی برای مدلهای بسیار بزرگ همچنان وجود دارد. این مقاله با تحلیل سیستماتیک ویژگیها، کاربردها و جایگاه Vensim، نقش آن در چشمانداز وسیع ابزارهای نرمافزاری مدلسازی پویایی سیستمها را روشن میسازد و بینشی جامع نسبت به مزایا، محدودیتها و ظرفیتهای بالقوه این نرمافزار ارائه میکند.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_103935_e6647d63ac27d394a0bbcf1438deea53.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Seabin: A Mechanical Floating Bin Device for Collecting Marine litterزبالهدان دریایی: یک دستگاه مکانیکی شناور برای جمعآوری زبالههای دریایی6067102640FAآریانبیاتیگروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانعلیمردانیگروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانJournal Article20250401One of the most pressing environmental challenges in today's world is the widespread pollution of oceans and waterways by plastic waste. Every day, vast amounts of non-biodegradable plastic debris enter aquatic ecosystems, posing a serious threat to biodiversity, the health of marine organisms, and ultimately, human well-being. In response to this growing crisis, technologies such as the Seabin have been developed to intercept and collect floating waste before it reaches open waters. The Seabin device comprises a pump unit, a jute fiber collection bag, and steel pipes, functioning by following water currents and tidal movements to capture surface debris including microplastics, cans, bottle caps, and various other pollutants. While manual cleanup methods currently demonstrate higher overall efficiency, innovative initiatives like the Seabin not only contribute to marine environmental protection but also play a crucial role in raising public awareness and fostering engagement in environmental activities. The integration of such technological and community-based approaches holds promise for a more sustainable future for aquatic ecosystems.یکی از چالشهای جدی محیطزیستی در دنیای امروز، آلودگی گسترده اقیانوسها و آبراهها با زبالههای پلاستیکی است. هر روز مقادیر زیادی از این پسماندها، بهویژه پلاستیکهای غیرقابل تجزیه، وارد محیطهای آبی میشوند و تهدیدی برای تنوعزیستی، سلامت آبزیان و در نهایت انسانها ایجاد میکنند. در پاسخ به این بحران، فناوریهایی همچون زبالهدان دریایی (Seabin) توسعه یافتهاند که با هدف جمعآوری زبالههای شناور پیش از ورود به اقیانوسها، نقشی مؤثر در کاهش آلودگی ایفا میکنند. این دستگاه متشکل از یک واحد پمپاژ، کیسهای از جنس کنف و لولههای فولادی است و با دنبال کردن جریان آب و جزر و مد، زبالههایی مانند میکروپلاستیکها، قوطیها، درب بطریها و سایر آلودگیهای سطحی را جذب میکند. اگرچه در شرایط کنونی، روشهای دستی پاکسازی همچنان بازدهی مطلوبتری داشته است، اما پروژههایی مانند Seabin با بهرهگیری از فناوریهای نوآورانه، ضمن کمک به حفظ محیطزیست دریایی، میتوانند در افزایش آگاهی عمومی و ایجاد انگیزه برای مشارکت در فعالیتهای محیطزیستی نقش مهمی ایفا کنند. این رویکردهای تلفیقی میتوانند آیندهای پایدارتر برای اکوسیستمهای آبی رقم بزنند.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_102640_f3b5c12409e82f6d07f1775e85312000.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Analysis of Iran's Air Quality Management Policies Based on the Time Series of Criteria Pollutant Concentrationsتحلیل سیاستهای مدیریت کیفیت هوای ایران براساس سری زمانی غلظت آلایندههای معیار6880101359FAزهرامددیدانشگاه تهران ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعیعلییوسفیرئیس گروه آلودگی هوا، سازمان حفاظت محیطزیستفروغشادماناستادیار مدعو دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غربJournal Article20250105According to the World Bank report, air pollution is the fourth leading cause of death globally, accounting for one in every ten deaths. Air quality management policy-making began in the 1950s in the United Kingdom and the United States. In Iran, the first air quality management directive was issued in 1975 and has undergone modifications over the past 50 years. This study first reviews all enactments and laws related to air quality management, identifies their main themes, and estimates the extent of their overlap. Subsequently, to assess the effectiveness of these policies, the time series of concentrations for six criteria air pollutants—CO, NO₂, SO₂, PM₂.₅, PM₁₀, and O₃—from three air quality monitoring stations in Tehran over a 10-year period were plotted. The best-fit trend lines were applied and compared with the nationally enacted policies. The results of this analytical study indicate that the Clean Air Law covers more than 77% of air quality management policies, demonstrating greater comprehensiveness compared to previous laws and enactments. Furthermore, analysis of the pollutant concentration time series reveals that sulfur dioxide (SO₂) concentrations have shown a consistent declining trend over the past decade, decreasing by more than 60%. This reduction can be attributed to the implementation of the 2014 regulation on fuel quality standardization. Additionally, given the increasing trend in ozone (O₃) concentrations, it is anticipated that specific policy-making for ozone control will become necessary in the near future.براساس گزارش بانک جهانی، آلودگی هوا چهارمین عامل مرگومیر در دنیا است و از هر 10 مرگ، یک مرگ منتسب به آلودگی هوا بوده است. سیاستگذاری مدیریت کیفیت هوا از دهه 50 میلادی در کشورهای انگلیس و آمریکا آغاز شد. در ایران نیز اولین مصوبه مدیریت کیفی هوا در سال 1354 ابلاغ شد و در 50 سال اخیر دستخوش تغییراتی بوده است. این مقاله در گام نخست به بررسی کلیه مصوبات و قوانین مرتبط با مدیریت کیفی هوا، احصاء محورهای اصلی و تخمین میزان همپوشانی آنها پرداخته است. در گام بعد بهمنظور ارزیابی اثربخشی این سیاستها، سری زمانی غلظت ۶ آلاینده معیار شامل CO، NO<sub>2</sub>، SO<sub>2</sub>، PM<sub>2.5</sub>، PM<sub>10</sub> و O<sub>3</sub> مربوط به سه ایستگاه پایش کیفی هوای شهر تهران در بازه 10 ساله ترسیم و ضمن برازش بهترین خط روند، با سیاستهای مصوب کشور تطابق داده شده است. نتایج این پژوهش تحلیلی حاکی از آن است که قانون هوای پاک ضمن پوشش بیش از ۷۷ درصد از سیاستهای مدیریت کیفی هوا نسبت به قوانین و مصوبات قبلی جامعیت بیشتری دارد. همچنین از بررسی سری زمانی غلظت آلایندهها مشاهده میشود غلظت دیاکسید گوگرد در طول 10 سال گذشته روند نزولی مستمری داشته و بیش از 60 درصد کاهش یافته است که میتواند نتیجه اجرای مصوبه سال 1393 در خصوص استانداردسازی کیفیت سوخت باشد. همچنین با توجه به روند افزایشی آلاینده ازون پیشبینی میشود در آینده نزدیک ضرورت سیاستگذاری ویژه در حوزه کنترل آلاینده ازون احساس شود.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_101359_5759ab3fd7e2aaff5fd255ec22b4347f.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Management Challenges of Iran's Protected Areas: From Site Selection to Zoningچالشهای مدیریتی مناطق تحت حفاظت کشور: از انتخاب تا پهنهبندی8198104646FAافشیندانه کارعضو هیأت علمی دانشگاه تهرانJournal Article20251117The Department of Environment of Iran is the custodian of 324 protected areas, covering approximately 12% of the country. However, despite more than half a century of activity, has this organization been able to establish an efficient method of selecting areas and an effective model for managing protected areas? To what extent has the selection of protected areas been carried out within the framework of the mission of these areas and the representative ecosystems of the country? What proportion of ecosystem diversity and biodiversity hotspots is under the protection of the Department? Why do a large number of areas lack management plans, and why are those that have management plans not properly and flexibly zoned and designed? Also, in areas that have international titles in addition to national titles (such as biosphere reserves), why has zoning of areas with the national pattern (11 zones) failed to meet the zoning requirements of the biosphere reserves? In this analytical article, an attempt is made to identify and address three challenges facing the management of protected areas: 1) the mission of protected areas, 2) the selection of protected areas, and 3) the zoning of protected areas and introduce suggested solutions.سازمان حفاظت محیطزیست میراثدار 324 منطقه تحت حفاظت است که حدود 12 درصد کشور را پوشش میدهد. اما به پشتوانه بیش از نیم قرن فعالیت، این سازمان قادر بودهاست شیوه کارآمدی از انتخاب مناطق، الگوی اثربخشی در مدیریت مناطق تحت حفاظت را ایجاد کند؟ گزینش مناطق تحت حفاظت به چه میزان در چارچوب مأموریت این مناطق و اکوسیستمهای معرف کشور صورت گرفته است؟ چه میزان از تنوع اکوسیستمی و مناطق داغ تنوعزیستی، زیر چتر حفاظتی سازمان قرار گرفتهاست؟ چرا شمار کثیری از مناطق فاقد طرح مدیریت هستند و آن دسته که برخوردار از طرح مدیریت هستند، چرا بهدرستی و با چابکی زونبندی و طراحی نمیشوند؟ همچنین در مناطقی که علاوهبر عنوان ملی برخوردار از عنوانهای بینالمللی است (مانند اندوختگاه زیستکره) چرا زونبندی مناطق با الگوی ملی (زونهای 11گانه)، نتوانستهاست، زونبندی اندوختگاه زیستکره را پاسخ گوید؟ در این نوشتار تحلیلی، تلاش میشود 3 چالش پیشروی مدیریت مناطق تحت حفاظت شامل؛ 1) مأموریت مناطق تحت حفاظت، 2) انتخاب مناطق تحت حفاظت و 3) زونبندی مناطق تحت حفاظت بیان و راهکارهای پیشنهادی معرفی شود.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_104646_1513ccc17a1f864219b890c8563e6268.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Lake Havirدریاچه هویر99106101284FAستارهموصدهگروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانJournal Article20241217Havir Lake, as a unique and vital aquatic ecosystem with rich biodiversity and significant environmental, economic, and social values, plays a fundamental role in maintaining ecological balance and meeting the needs of local communities. This lake, which is considered one of the most important natural resources in the Damavand region, is threatened by human activities including unplanned urbanization, agriculture, and tourism. Overall, pressures from human activities on aquatic ecosystems have led to a decline in their hydrological, economic, and environmental functions, and continuing this trend could have irreversible consequences for environmental health and local communities. To protect Havir Lake and improve the status of its related ecosystems, several recommendations have been proposed, including developing and implementing sustainable management programs, conducting regular scientific research to collect quantitative and qualitative data, raising public awareness, and encouraging community participation. Engaging in conservation programs and planning sustainable tourism initiatives are also among these measures. Implementing these actions not only helps preserve and improve the condition of the lake but also safeguards its environmental and social values for future generations, while ensuring the continuity and health of the ecosystem in the region.دریاچه هویر بهعنوان یک اکوسیستم آبی منحصربهفرد و حیاتی با تنوعزیستی غنی و ارزشهای محیطزیستی، اقتصادی و اجتماعی قابلتوجه، نقش اساسی در حفظ تعادل اکولوژیک و رفع نیازهای جوامع محلی ایفا میکند. این دریاچه که یکی از مهمترین منابع طبیعی منطقه دماوند محسوب میشود، در معرض تهدید فعالیتهای انسانی از جمله گسترش شهرنشینی، کشاورزی و گردشگری غیرمسئولانه قرار دارد. بهطور کلی، فشارهای ناشی از فعالیتهای انسانی بر اکوسیستمهای آبی منجر به کاهش عملکرد آبشناختی، اقتصادی و محیطزیستی تالابها شدهاست و ادامه این روند میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت محیطزیست و جوامع محلی داشته باشد. بهمنظور حفاظت از دریاچه هویر و ارتقای وضعیت اکوسیستمهای مرتبط با آن، توصیههای متعددی از جمله توسعه و اجرای برنامههای مدیریت پایدار، انجام تحقیقات علمی منظم برای جمعآوری دادههای کمی و کیفی، افزایش آگاهی عمومی و تشویق جامعه محلی ارائه شدهاست. مشارکت در برنامههای حفاظتی و همچنین برنامهریزی طرحهای گردشگری پایدار از جمله آن است. اجرای این اقدامات نهتنها به حفظ و بهبود وضعیت دریاچه کمک میکند، بلکه از ارزشهای محیطزیستی و اجتماعی آن برای نسلهای آینده محافظت و در عین حال تداوم و سلامت اکوسیستم در منطقه را تضمین میکند.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_101284_f6c158f245638fb8cdf2b2e2487dbee6.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Making Tourism Smart: A Review of Successful Global Experiencesهوشمندسازی گردشگری: مروری بر تجربیات موفق جهانی107116102492FAزهرامرادی پورگروه محیط زیست طبیعی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانJournal Article20250415The tourism industry is considered one of the most important sources of income and employment in the world and plays an effective role in the economic development of societies. However, uncontrolled and unplanned development of this industry can have serious environmental impacts such as increased fossil fuel consumption, ecosystem destruction, pollution of natural resources, and waste generation. In recent years, new technologies such as the Internet of Things (IOT), artificial intelligence (AI), renewable energies, intelligent resource management systems, and information and communication technology (ICT) have provided valuable opportunities to reduce these impacts. This study examines the role of smart technologies as a way to reduce the negative impacts of tourism, reviewing successful international experiences in this field. The findings show that the use of technology can be very effective in sustainable resource management, reducing pollutants, promoting tourists' environmental awareness, and improving green infrastructure, as well as being a useful tool in achieving sustainable development goals in tourism. Also, success in this field requires cooperation between governments, the private sector, and public participation. The results of this study can be a practical guide for policymakers, tourism industry activists, and researchers interested in the field of sustainable tourism and environmental technologies.صنعت گردشگری، یکی از مهمترین منابع درآمدی و اشتغالزایی در جهان محسوب میشود و نقش مؤثری در توسعه اقتصادی جوامع دارد. با این حال، توسعه بیرویه و بدون برنامهریزی این صنعت میتواند آثار محیطزیستی جدی همچون افزایش مصرف سوختهای فسیلی، تخریب اکوسیستمها، آلودگی منابع طبیعی و تولید پسماند بهدنبال داشته باشد. در سالهای اخیر، فناوریهای نوین مانند اینترنت اشیا <em>(IOT)</em>،<strong> </strong>هوش مصنوعی <em>(AI)</em>،<strong> </strong>انرژیهای تجدیدپذیر، سامانههای مدیریت هوشمند منابع و فناوری اطلاعات و ارتباطات<em>(ICT)</em> ، فرصتهایی ارزشمند برای کاهش این اثرات فراهم کردهاند. در این مطالعه، به بررسی نقش فناوریهای هوشمند به عنوان راهی برای کاهش اثرات منفی گردشگری، به مرور تجربیات موفق بینالمللی در این زمینه پرداخته میشود. یافتهها نشان میدهد که استفاده از فناوری میتواند در مدیریت پایدار منابع، کاهش آلایندهها، ارتقای آگاهی محیطزیستی گردشگران و بهبود زیرساختهای سبز بسیار مؤثر و همچنین ابزاری سودمند در تحقق اهداف توسعه پایدار در گردشگری باشد. همچنین، موفقیت در این زمینه مستلزم همکاری دولتها، بخش خصوصی و مشارکت مردمی است. نتایج این مطالعه، میتواند راهنمایی کاربردی برای سیاستگذاران، فعالان صنعت گردشگری و پژوهشگران علاقهمند به حوزه گردشگری پایدار و فناوریهای محیطزیستی باشد.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_102492_3a3c1ff7706057280a564e14f2d12517.pdfانجمن علمی دانشجویی محیط زیستنشریه دانشجویی زیست سپهر۲۷۸۳-۳۸۹۵18220250823Disaster & Accidentسانحه و حادثه117123102470FAغزالههنرجوگروه آموزشی مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.افشیندانهکارگروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانJournal Article20250621Disaster is defined as a social phenomenon and the result of human interaction with hazards in which a society is disrupted and damaged, while the accident refers to an unintended event that may lead to injury and can occur through human errors or technical defects. The notion that a disaster is inevitable or an accident is unexpected should not cause human to feel powerless. By studying the effective factors in disaster and accident formation, steps can be identified to reduce vulnerability and increase the adaptation capacity of systems. A disaster is a true reflection of the level of vulnerability and resilience of the system, while an accident can indicate disturbance or defect of the Safety systems. Ultimately, an accident represents the influencing factor, while a disaster constitutes the outcome or the systemic impact of events on a social system. This article analyzes the fundamental differences between the concepts of accidents and disasters and highlights the importance of understanding these factors for effective risk management and appropriate response planning.سانحه بهعنوان پدیدهای اجتماعی و نتیجه تعامل انسان با خطرات تعریف میشود که در آن یک جامعه دچار اختلال و خسارت میشود، درحالی که حادثه به یک اتفاق ناخواسته اشاره دارد که ممکن است منجر به آسیب شود و میتواند از طریق خطاهای انسانی یا نقصهای فنی رخ دهد. تصور اجتنابناپذیر بودن سانحه و یا غیرمنتظره بودن حادثه نباید باعث ایجاد حس ناتوان بودن در انسان شود. با بررسی عوامل مؤثر در شکلگیری سانحه و حادثه میتوان گامهایی برای کاهش آسیبپذیری و افزایش ظرفیت سازگاری سیستمها شناسایی نمود. یک سانحه رخداده بازتابی حقیقی از سطح آسیبپذیری و تابآوری سیستم است؛ درحالیکه یک حادثه میتواند اختلال یا نقص در سیستمهای ایمنی را نشان دهد. در نهایت، حادثه عامل تأثیرگذار و سانحه نتیجه یا تأثیر پذیرفته شده اتفاقات بر یک سیستم اجتماعی است. مقاله حاضر تفاوتهای اساسی بین مفاهیم حادثه و سانحه را تحلیل میکند و اهمیت درک این تمایزات را برای مدیریت ریسک مؤثر و برنامهریزی واکنشهای مناسب برجسته میسازد.https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_102470_9c8ae5d1d9b608e3a654a78e406a9eb2.pdf