انجمن علمی دانشجویی محیط زیست نشریه دانشجویی زیست سپهر ۲۷۸۳-۳۸۹۵ 18 3 2025 11 22 Adaptive Response & Response Capacity پاسخ سازشی و ظرفیت پاسخ 128 133 102860 FA معصومه حیدری tehran افشین دانه کار عضو هیأت علمی دانشگاه تهران داوود مافی-غلامی گروه مهندسی محیط زیست Journal Article 2025 07 17 This study explores the conceptual and functional distinctions between adaptive response and response capacity in social-ecological systems. Adaptive response is defined as a specific and temporary reaction of environmental systems to external and internal stimuli, while response capacity refers to the inherent and persistent ability of systems to cope with environmental changes. Research findings indicate that adaptive response is characterized by transient nature, identifiable causality, and requires short-term operational interventions, whereas response capacity exhibits persistent, multifactorial characteristics and necessitates long-term strategic planning. Analysis of the reciprocal relationship between these two concepts reveals that adequate response capacity can reduce the need for emergency adaptive responses, while repeated adaptive responses can contribute to strengthening the system's response capacity. A comprehensive understanding of these conceptual distinctions provides a coherent theoretical framework for developing ecosystem management strategies, environmental policy-making, and enhancing the resilience of ecological systems against environmental changes. این پژوهش به تبیین تمایزات مفهومی و کارکردی بین پاسخ سازشی و ظرفیت پاسخ در سیستم‌های اجتماعی-اکولوژیک می‌پردازد. پاسخ سازشی به‌عنوان واکنش مشخص و موقت سیستم‌های محیط‌زیستی به محرک‌های بیرونی و درونی تعریف می‌شود، درحالی که ظرفیت پاسخ، ناظر بر توانایی ذاتی و پایدار سیستم برای مقابله با تغییرات محیطی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که پاسخ سازشی دارای ماهیت گذرا، علیت مشخص و نیازمند اقدامات اجرایی کوتاه‌مدت است. درحالی که ظرفیت پاسخ با ویژگی‌های پایدار، چندعاملی و مستلزم برنامه‌ریزی راهبردی بلندمدت مشخص می‌شود. تحلیل ارتباط متقابل این دو مفهوم حاکی از آن است که ظرفیت پاسخ کافی می‌تواند نیاز به پاسخ‌های سازشی اضطراری را کاهش دهد، درحالی که تکرار پاسخ‌های سازشی می‌تواند به تقویت ظرفیت پاسخ سیستم منجر شود. درک عمیق این تمایزات مفهومی، چارچوب نظری منسجمی برای تدوین راهبردهای مدیریت اکوسیستم، سیاست‌گذاری‌های محیط‌زیستی و ارتقای تاب‌آوری سیستم‌های اکولوژیک در برابر تغییرات محیطی فراهم می‌آورد. https://biosepehrsj.ut.ac.ir/article_102860_f1d15461d952bc9143a8ba1f8f6b5a32.pdf